Nuro Hoxha, mësuesi vlonjat shpëtoi familjen Solomoni

Më 5 maj 1992, Yad Vashem e njohu Nuro Hoxhën si “I Drejtë Ndër Kombet”

Nuro Hoxha ishte një mësues i respektuar në fshatin Tërbaç, pranë Vlorës në Shqipëri. Në shtator të vitit 1943, kur gjermanët pushtuan Shqipërinë, Hoxha shkoi të paralajmëronte mikun e tij për një kohë të gjatë, Ilia Solomoni, për rrezikun ndaj hebrenjve. Solomoni nuk kishte ku të shkonte dhe nuk e dinte se çfarë të bënte, prandaj Hoxha ofroi ta fshihte Solomonin dhe familjen e tij në shtëpinë e tij në dykatëshe në Tërbaç. (Në foto, Sazan Hoxha, duke treguar fotografinë e babait të tij, Nuro Hoxha).

Ilia Solomoni i tha “Yad Vashem” (Muzeut të Holokaustit në Jeruzalem) se mësuesi trim i mirëpriti ata në shtëpinë e tij me fjalët: “Ju keni Besën time [kodi shqiptar i nderit]”.

Familja Solomoni – Ilia, gruaja e tij Sarika dhe vajza e tyre e vogël Mirela – u zhvendosën në depon në bodrumin e Hoxhës, poshtë shkallëve. Hoxha e mbuloi hyrjen me një qilim. Kur rreziku u intensifikua, anëtarët e tjerë të familjes u bashkuan me ta në vendin e fshehur: motra e Ilisë, Fortunata, kunati i tij, Eliezer Negrin dhe Sarika dhe  nëna e Negrinit, Aneta.

Në pranverën e vitit 1944, bashkëpunëtorët shqiptarë të nazistëve arrestuan Ilia dhe kërcënuan se do t’ia dorëzonin gjermanëve. Duke sfiduar rrezikun, Hoxha u bëri thirrje bashkëpunëtorëve dhe u tha atyre se i gjithë fshati do të hakmerrej ndaj familjeve të tyre nëse Ilia nuk do të lirohej. Dy ditë më vonë, Ilia u lirua, dhe ishte Hoxha që ishte duke pritur për atë në portën e burgut dhe e shoqëroi atë për në shtëpi.

Në shtator 1944, Ilia u arrestua përsëri dhe u lirua edhe një herë, sërish falë ndërhyrjes së Hoxhës. Gjatë periudhës nga shtatori 1943 deri në nëntor 1944, Hoxha dhe familja e tij bënë gjithçka që mundën për të siguruar anëtarët e familjes Solomoni pa marrë asnjë shpërblim.

Më 5 maj 1992, Yad Vashem e njohu Nuro Hoxhën si “I Drejtë Ndër Kombet”, nderim që u bëhet jo-hebrenjve në mbarë botën dhe kanë shpëtuar hebrenjtë nga përndjekja naziste gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Publikuar nga Izraeli Sot – izraelisot.com

Marrë nga portali i Yad Vashem

Shpëtimi i hebrenjve, Shqipëria shpallet “Shtëpi e Jetës”

Fondacioni Ndërkombëtar “Raoul Wallenberg” përuron në Tiranë pllakatin në Ditën Ndërkombëtare të Kujtesës

INTERVISTA

Marie Van der Zyl: Populli shqiptar ka një respekt të madh për hebrenjtë

Presidentja e Bordit të Deputetëve të Hebrenjve Britanikë, intervistë në televizionin shqiptar News24

SPYZONE

Tri kompani izraelite renditen midis 100 shitësve më të mëdhenj të armëve

Elbit Systems Ltd, shiti 3.2 miliardë dollarë armë në vitin 2017, duke u renditur e 28-ta në listë.