Isak Ruben, hebreu që dha jetën si dëshmor për çlirimin e Shqipërisë

Janë nëntë hebrenj që kanë rënë dëshmorë për lirinë e Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore.


Nga Simon Vrusho – Pavarësisht se në dukje e qetë, familja Emanuel Ruben nuk ndihej e sigurt në Beograd, prandaj në janar 1941 vendos largimin nga Beogradi, duke zbritur në Prishtinë, me synim që më vonë të shkonte në Shqipëri. Tre muaj më pas, 6 prill 1941, Beogradi bombardohet.

Qëndruan në Prishtinë muaj të tërë të veshur si vendas, si kosovarë. Më vonë familja Emanuel Ruben gjendet në Kavajë, e përbërë nga: kryefamiljari Emanuel Ruben dhe me radhë: e shoqja , Lea, katër vajzat: Berta, Matilda, Rifka, Lubica, si dhe tre djem: Isak, Avram dhe Baruh.

Dy muaj pas qëndrimit në Kavajë, Isak dhe Berta bien në kontakt me partizanët e Kavajës dhe rreshtohen në grupin e Pezës me komandant Sali Verdha. Isak – partizan, Berta – inferimiere.

Në vjeshtën 1942 Sali Verdha takon mikun e vet, Ismail Zenuni dhe prindërit e Ismailit strehojnë Isakun e Bertën në shtëpinë e tyre në Tiranë, në Rrugën”Ali Braushi” Nr. 14, ku edhe kanë jetuar deri në vitin 1957.

Gjatë një misioni në Tiranë, Isakun e arrestojnë nazistët dhe e çojnë në Zemun, kamp përqëndrimi pranë Beogradit. Pati fund tragjik, gjë që u mësua në 20 shkurt 1945, kur gazeta “Bshkimi” shkroi për atë.

Për të shpëtuar pjesën tjetër të familjes, pas arrestimit të Isakut, Ismaili, mik pas miku i çon në Dibër në Qafë Muhur, tek Ramadan Biba, ku edhe qëndroi 8 muaj, deri në dhjetor 1944.

Në pranverë 1946 u rikthyen, me përjashtim të Bertës.

Berta dhe Ismaili krijojnë familje.

Tek dëgjon Apollon Ruben, të birin e Bertës e të Ismailit, nipin eIsak Ruben, që shpalos fakte, ngjarje, histori, rrëfenja për të parët e vet, gjithsesi kujtesa të mbetet tek ISAK RUBEN, tek ky dëshmor për Shqipërinë, hebreu Isak Ruben…

-Më 1991, – vijon Apollon Ruben Zenuni -shkuam në Izrael. Për herë të parë, pas kaq vitesh Berta takon motrat… Gjyshi Emanuel kishte shkuar me kohë në Tel Aviv, në Batjam. Më saktë në BEN JEUDA BAT JAM. Para ’90-ës ç’na dërgonin tezet, xhinse, xhupe, xhoke, bluza, jo kurrë, i mbani për vete, neve na jepnim vetëm të brendshmet, brekët… Ç’hoqën?… Ndryshoje emrin e nënës, bëje shqiptare, jepi shtetësinë… Nga Berta bëje Alije apo emër tjetër…

Tani kujtimet e lëna pas duken si flakë zjarri që djegin…

Por ISAK RUBEN digjet si pishtar në qiellin e Shqipërisë…

David Juda Kohen, Jakov Avramoviç, Jusef Solomon Konforti, Jusef David Bivas, Zhak (Isak) Emanuel Ruben, Leo Tyjeri, Jakov Josef Bahar, Baruh Isak Baruh dhe Dario Zhak Arditi janë emrat e 9 hebrenjve që kanë rënë dëshmorë për lirinë e Shqipërisë në Luftën II Botërore.

Berat, prill 2018

Shpëtimi i hebrenjve, Shqipëria shpallet “Shtëpi e Jetës”

Fondacioni Ndërkombëtar “Raoul Wallenberg” përuron në Tiranë pllakatin në Ditën Ndërkombëtare të Kujtesës

IZRAEL

Netanyahu zyrtarisht hyn në historinë izraelite si kryeministri më jetëgjatë në shërbim

Që prej të shtunës, kryeministri 69-vjeçar ka shërbyer si udhëheqës i vendit për një total prej 4.876 ditësh, duke tejkaluar…

SHQIPËRI

Ambasadori Canaj pret drejtuesit e TransBiodisel, izraelitët synojnë investime në Durrës

Ambasadori i Shqipërisë në Izrael, Dr. Bardhyl Canaj, zhvilloi një takim me Dr. A.Tafesh, zevendëpresident për biznesin &CTO të kompanisë…

KOSOVA

Ambasadorja kosovare në SHBA, Vlora Çitaku: Populli ynë ka si shembull Izraelin

Gazetari amerikano-izraelit, Larry Luxner, editor i lajmeve në “Washington Diplomat”, ka intervistuar Vlora Çitakun ambasadoren e Kosovës në Shtetet e…

INTERVISTA

Kreu i American Jewish Committee, David Harris: E ardhme e ndritur midis Izraelit dhe Shqipërisë

Drejtori Ekzekutiv i Komitetit Amerikan hebraik (American Jewish Committee - AJC) dhe një delegacion 15-anëtarësh i AJC-së bënë një vizitë…

MILIARDERËT

Roman Abramovich blen shtëpi 63 milionë dollarë në Izrael

Miliarderi ruso-izraelit, Roman Abramovich, është i vendosur të blejë një shtëpi në Herzliya për 63 milionë dollarë nga menaxherja e…

SPYZONE

Israel Aerospace nënshkruan kontratë 50 milionë dollarë me Marinën Indiane

Marrëveshja përfshin një gamë të mirëmbajtjes dhe shërbime të tjera për nën-sistemet e raketave ajrore të mesme tokë-ajër të Israel…