Metin dhe Shpresa Ruli, fisnikët shqiptarë që shpëtuan familjen Konforti nga Holokausti

Metin Azis Ruli dhe Shpresa Ruli janë njohur, më 3 qershor 1992, nga Yad Vashem si “Të Drejtë midis Kombeve”, titull që jepet për jo-hebrenjtë që kanë shpëtuar Hebrenjtë gjatë Holokaustit. Familja Ruli shpëtoi Solomon dhe Duduna Konforti, dhe vajzën e tyre, Iveta.


Metin Azis Ruli dhe Shpresa Ruli janë njohur, më 3 qershor 1992, nga Yad Vashem si “Të Drejtë midis Kombeve”, titull që jepet për jo-hebrenjtë që kanë shpëtuar Hebrenjtë gjatë Holokaustit. Familja Ruli shpëtoi Solomon dhe Duduna Konforti, dhe vajzën e tyre, Iveta.

Ja çfarë shkruhet për ta në faqen zyrtare të Yad Vashem

Ruli, Metin
Ruli, Shpresa

Solomon dhe Duduna Konforti ikën nga Shkupi, Maqedoni, në 1942, me vajzën e tyre Ivetta (lindur në 1935) dhe arritën në Tiranë, e cila ishte në zonën e okupuar italiane në atë kohë.

Fillimisht, jeta ishte relativisht normale – Konfortët morën me qira një apartament, punuan dhe Ivetta shkoi në një shkollë lokale italiane. Në Tiranë, familja u takua me një çift të ri, Metin Rulin dhe gruan e tij, Shpresa.

Pasi gjermanët pushtuan Shqipërinë në shtator 1943, dhe hebrenjtë rrezikonin të deportoheshin, familja Ruli ftoi Konfortët të transferoheshin në shtëpinë e tyre. Kur ekzistonte rreziku i denoncimit, çifti Konforti dhe vajza e tyre u zhvendosën në fshatin Brar në male, në shtëpinë e disa miqve të Rulëve.

Kur filluan luftimet në zonën ku ishin fshehur Konfortët midis gjermanëve dhe rezistencës, ata u kthyen në shtëpinë e Rulëve në Tiranë.

Dudana (1), Iveta (2), Shpresa Ruli (3) dhe motra e saj (4) gjatë një shëtitje

 

Në mes të shtatorit 1944, gjermanët arrestuan Solomon Konfortin dhe kërkuan ar në këmbim të lirimit të tij. Babai i Shpresës, Aliu, ndërhyri në emër të tij dhe, përmes një miku me ndikim, i bëri kërkesë komandantit gjerman për ta liruar. Konforti dhe gruaja e tij u dërguan më pas në rajonin malor rreth Dibrës, i kontrolluar nga partizanët shqiptarë.

Pas çlirimit. Konfortët u kthye në Shkup për nëntë muaj, dhe pastaj u larguan përmes Italisë për në Amerikën e Jugut. Ata vazhduan të mbanin kontakte me Rulët dhe në 1967, Konfortët udhëtuan përsëri në Shqipëri për të vizituar shpëtimtarët e tyre të luftës.

Gjatë këtij udhëtimi, Konfortët zbuluan se babai i Shpresës ishte dënuar me vdekje nga regjimi komunist sepse ai kishte qenë një njeri i pasur dhe të gjitha tokat e tij u konfiskuan.

“Ata gjithmonë na dërgonin letra dhe ne u dërgonim letra atyre”, i shkruajti Duduna Konforti,  Yad Vashem në 1991.

“Çifti [Ruli] ishin në një situatë të vështirë dhe ne i ndihmuam ata sa mundëm. Fatkeqësisht gruaja vdiq në moshë të re, dhe pak më vonë, vajza e tyre ndërroi jetë nga kanceri.

Pas këtyre goditjeve të ashpra, Z. Metin vdiq nga një goditje në tru. Unë vazhdoj të jem në kontakt me djemtë e tyre. Shpresoj që dëshmia ime të ndihmojë familjen që rrezikoi veten pa pritur asgjë në kthim”.

Më 3 qershor 1992, Yad Vashem njohu Metin Aziz Rulin dhe Shpresa Rulin si “Të Drejtë midis Kombeve”

Shpëtimi i hebrenjve, Shqipëria shpallet “Shtëpi e Jetës”

Fondacioni Ndërkombëtar “Raoul Wallenberg” përuron në Tiranë pllakatin në Ditën Ndërkombëtare të Kujtesës

IZRAEL

Si ndikojnë votat hebraike në zgjedhjet amerikane

Tradicionalisht, Izraeli gëzon një mbështetje të gjerë nga partitë Demokratike dhe Republikane në Shtetet e Bashkuara, dhe mbrojtja ose shprehja…

SHQIPËRI

Ambasadori Gendler takon rektorin Kasa: Izraeli me projekte për sportin në Shqipëri

Ambasadori i Izraelit në Tiranë, Z. Noah Gal Gendler realizoi sot në ambientet e Universitetit të Sporteve të Tiranës një…

KOSOVA

Kosova dhe Izraeli diskutojnë për detajet e vendosjes së Marrëdhënieve Diplomatike

Të dyja palët diskutuan edhe aspektet teknike-logjistike për aranzhimin e vizitës së parë zyrtare në Shtetin e Izraelit të delegacionit…

INTERVISTA

Ambasadori Gendler: Së shpejti Izraeli hap ambasadën në Prishtinë

Ambasadori i Izraelit në Tiranë, Noah Gal Gendler, ka folur në një intervistë të posaçme për Vizion Plus, për njohjen…

MILIARDERËT

“Djemtë e artë”, katër hebrenj në dhjetë më të pasurit e botës

CEO i Facebook, Mark Zuckerberg, kryeson listën hebreje me një vlerë neto prej 85 miliardë dollarësh, i ndjekur nga gjiganti…

SPYZONE

Shefi i Mossad, Yossi Cohen: Jemi në kontakt me shumë vende në Lindjen e Mesme

Shefi i Mossad, Yossi Cohen, tha gjatë një intervistë për televizionin publik izraelit, KAN: "Ne jemi në kontakt me shumë…