Dokumentari/ Shqiptarët, si rrezikuan për shpëtimin e hebrenjve gjatë Luftës II Botërore

“Hebrenjtë, e vërteta e shpëtimit”. Dokumentari me fakte dhe dokumente për historinë e shpëtimit të hebrenjve në Shqipëri u transmetua në ABC!


“Hebrenjtë, e vërteta e shpëtimit”. Dokumentari me fakte dhe dokumente për historinë e shpëtimit të hebrenjve në Shqipëri u transmetua në ABC!

Por çfarë përmban ky dokumentar që do të jetë në dy pjesë, e dyta javën tjetër? Rrefehet autori i abcstory, gazetari Ferdinant Dervishi!

Për shpëtimin e hebrenjve në Shqipëri ka pasur shumë libra dhe filma dokumentarë. Por si vjen i konceptuar ky dokumentar i ri?

“Për shpëtimin e hebrenjve në Shqipëri janë bërë shumë libra dhe dokumentarë, por unë vendosa të merrem me këtë temë, menjëherë pasi gjeta një numër të konsiderueshëm dokumentesh që vërtetojnë historinë e tyre. Nuk do të jetë me një seri, por me dy ose më shumë.

Dokumentari vjen përmes dokumenteve në shqip që i përkasin disa periudhave – kohës së Zogut, pushtimit italian dhe ndërrimit i pushteteve, kohës kur vijnë gjermanët dhe bëjnë një shtet me autonomi të kontrolluar. Kemi edhe disa dokumente të pas çlirimit, se ç’farë bë me ata, ku përfunduan etj.

Ndër pjesët më interesante më është dukur fakti që është dëgjuar shpesh të flitet se hebrenjtë kanë dashur ta bëjnë Shqipërinë një atdhe të dytë të tyre.

Është një histori e viteve ’20-’30 të shekullit të kaluar. Interesant është fakti që ata kanë parë terrenin shqiptar dhe kanë piketuar për të vendosur kolonitë zona që nuk kanë pasur pronësi, që të mos kishin konflikt me banorët.

Këto zona ishin këneta, madje kishte plane për do të ndërtuar edhe një hidrocentral në zonën e Shkodrës. E gjitha kjo ndodhi sepse ata vunë re që në Shqipëri nuk kishte urrejtje as urrejtje fetare, as raciste”.

Por si mbijetuan hebrenjtë gjatë luftës së dytë botërore dhe e kujt ishte merita?

“Merita ka qenë e gjithkujt. Gjatë kohës së Italisë vetë Jakomoni, i dërguari i Mbretit Italian, në disa raste i ka ndihmuar hebrenjtë. Por të gjithë i kanë ndihmuar. Marrim një shembull. Dihet se Berati është një nga vendet ku u shpëtuan më shumë hebrenj. Kur pushtohet Shqipëria, italianët urdhëruan të bëheshin listat e hebrenjve.

Por dokumenti që unë kam thotë se në Berat thuhet nuk ka asnjë hebre. Në realitet atje mund të kishte mbi një mijë. Ka edhe një histori të tjera mjaft interesante. Ata janë ruajtur edhe nga kleri. Vinçens Prendushi, që komunistët më pas e vranë, sipas këtij dokumenti konvertoi një hebre në fenë katolike për ta shpëtuar.

Por momenti kulmor është kur gjermanët pushtojnë Shqipërinë. Bëjnë një qeveri gjysmë të kontrolluar dhe u kërkojnë tre gjëra.

Njëra ishte për arin shqiptar të bllokuar në Romë, e dyta kodikët e Beratit dhe e fundit, listat e hebrenjve. Patër Anton Harapi, edhe ky një klerik, kundërshton në mënyrë të prerë: Përderisa kemi rënë dakord për pavarësi relative, atëherë nuk duhet të ndërhyni në punët tona të Brendshme.

Po në vitin 1943, Heinrich Myler, kreu i Gestapos në Gjermani, në një bisedë me një funksionar të lartë të Ministrisë së Jashtme kanë rënë dakord që hë për hë në Shqipëri të mos e prekin historinë e hebrenjve, për shkakun se shqiptarët, janë shumë të ndjeshëm”. /Gazeta Tema/

IZRAEL

Ushtria izraelite godet 750 objektiva në Gaza, eliminon 60 terroristë pa dëmtuar asnjë civil

Zëdhënësi i Forcës Ajrore Izraelite përshkruan se sulmi ishte 'shënjestër e veçantë' që përfshinte hedhjen e 170 bombave në zonën…

SHQIPËRI

Ambasadori i Izraelit, Gendler: Jeruzalemi është kryeqyteti ynë, Hamas një organizatë terroriste

Në një rrëfim për Report TV ambasadori izraelit në Tiranë, Noah Gal Gentler , theksoi se përplasjet e ditëve të…

KOSOVA

Ridvan Berisha: Të mos ta humbim një mik të çmuar të vendit tonë siç është Izraeli!

Udheheqesit shteterore te Kosoves do te duhej te denonin publikisht sulmet terroriste te Hamasit mbi Izraelin. Kete nuk po e…

INTERVISTA

Ambasadori i Izraelit, Gendler: Jeruzalemi është kryeqyteti ynë, Hamas një organizatë terroriste

Në një rrëfim për Report TV ambasadori izraelit në Tiranë, Noah Gal Gentler , theksoi se përplasjet e ditëve të…

MILIARDERËT

Themeluesit hebrenj të Google shtuan 14 miliardë dollarë në vetëm 24 orë

Larry Page dhe Sergey Brin, bashkëthemelues të Google, e bënë veten 14 miliard dollarë më të pasur në më pak…

Rezultati në pak sekonda, Izraeli zbulon testin e Covid përmes pështymës

Një test i pështymës i zhvilluar rishtazi nga qendra më e madhe mjekësore e Izraelit synon të përcaktojë në më…

SPYZONE

Izraeli fillon stërvitjen ushtarake më të madhe në historinë e tij

Forcat e Mbrojtjes së Izraelit filluan një stërvitje lufte njëmujore të Dielën - më e madhja në historinë e saj…